شاید پزشک شما پس از شنیدن صدای غیرعادی قلب بگوید باید اکو انجام دهید، اما روی نسخه نوشته باشد: اکو TEE یا TTE. اینجاست که سؤال پیش میآید: فرق اکو TEE با اکو TTE چیست؟
اکوکاردیوگرافی یا Echocardiography یکی از مهمترین روشهای تصویربرداری از قلب است که با امواج صوتی، ساختار و عملکرد قلب را بهصورت زنده نشان میدهد. شناخت تفاوت بین این دو نوع اکو به شما کمک میکند بدانید کدام روش برای شرایط شما مناسبتر است و چرا پزشک ممکن است یکی از آنها را توصیه کند.
اکو ترانس توراسیک (TTE) چیست؟
اکو ترانس توراسیک (Transthoracic Echocardiography – TTE) یکی از رایجترین روشهای اکو قلب است. در این نوع، پزشک پروبی را روی قفسه سینه قرار میدهد تا امواج فراصوتی به قلب فرستاده شود. این امواج پس از برخورد با بافتهای قلبی بازتاب یافته و تصویری دقیق از دریچهها، بطنها و جریان خون ایجاد میکنند.
تست اکو TTE معمولاً بین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه طول میکشد، غیرتهاجمی و بدون درد است و نیازی به بیهوشی ندارد.
کاربردهای اصلی اکو TTE عبارتاند از:
بررسی عملکرد بطنها، بهویژه بطن چپ
ارزیابی دریچههای قلب (تنگی یا نارسایی)
بررسی اندازه و ضخامت حفرههای قلب
تشخیص مایع در پریکارد (Pericardial Effusion)
از مزایای اکو TTE میتوان به ایمنی بالا، سرعت انجام، هزینه کمتر و راحتی بیمار اشاره کرد. این روش معمولاً برای تشخیصهای عمومی قلبی کافی است و بهعنوان گام نخست در ارزیابی بیماران قلبی انجام میشود.
اکو ترانس ازوفاژیال (TEE) چیست؟
اکو ترانس ازوفاژیال (Transesophageal Echocardiography – TEE) نوع پیشرفتهتر اکو است که از طریق مری انجام میشود. در این روش، پروبی باریک از راه دهان وارد مری میشود تا از پشت قلب، تصاویری با وضوح بسیار بالا ثبت کند.
چون مری در پشت قلب قرار دارد، فاصله کمتر میان پروب و قلب موجب میشود که اکو TEE جزئیات دقیقتری نسبت به TTE ارائه دهد.
برای انجام این تست معمولاً از بیهوشی خفیف یا داروی آرامبخش (Sedation) استفاده میشود تا بیمار احساس ناراحتی نکند. مدت زمان تست حدود ۲۰ تا ۴۵ دقیقه است.
کاربردهای مهم اکو TEE شامل موارد زیر است:
تشخیص لخته خون در دهلیز چپ یا آئورت
بررسی آندوکاردیت (Endocarditis)
مشاهده نقایص مادرزادی قلبی
ارزیابی دقیق پیش از جراحی یا تعویض دریچه قلب
بهطور کلی، در شرایطی که تصاویر TTE کافی نباشند یا نیاز به دقت بالا باشد، پزشک اکو TEE را تجویز میکند.
| ویژگی | اکو ترانس توراسیک (TTE) | اکو ترانس ازوفاژیال (TEE) |
|---|---|---|
| میزان تهاجم | غیر تهاجمی | نیمهتهاجمی (ورود پروب به مری) |
| کیفیت تصویر | معمولی تا خوب | بسیار بالا |
| مدت زمان انجام | ۱۵ تا ۳۰ دقیقه | ۲۰ تا ۴۵ دقیقه |
| نیاز به آمادهسازی | ندارد | ناشتایی ۴–۶ ساعت، بیهوشی خفیف |
| هزینه تقریبی | کمتر | بیشتر |
| عوارض جانبی | نادر و خفیف | گلودرد، تهوع، احتمال خراش مری |
| موارد استفاده | بررسی عمومی عملکرد قلب | بررسی دقیق لخته، دریچهها، عفونتها |
چه زمانی پزشک اکو TEE را تجویز میکند؟
وقتی تصاویر اکو TTE وضوح کافی ندارند (مثلاً در بیماران چاق یا با بیماری ریوی)
در شک به لخته خون دهلیزی یا آندوکاردیت
پیش از جراحی قلب باز یا تعویض دریچه
بررسی نقایص مادرزادی قلب یا پارگی آئورت
چه زمانی اکو TTE کافی است؟
برای بررسی عملکرد کلی قلب، بطنها و دریچهها
ارزیابی بیماران با نارسایی قلبی یا فشار خون بالا
پیگیری دورهای بیماران با بیماری قلبی مزمن
این جدول کمک میکند بهوضوح بفهمید فرق اکو TEE با اکو TTE چیست و در چه موقعیتهایی هرکدام به کار میروند.
چه کسانی نباید اکو TEE انجام دهند؟
با وجود ایمنی بالای اکو TEE، در برخی بیماران انجام آن توصیه نمیشود. افرادی که دچار زخم یا التهاب مری هستند یا مشکلات بلع (Dysphagia) دارند، نباید این تست را انجام دهند. همچنین در موارد واریس مری یا سابقه پرتودرمانی قفسه سینه، احتمال آسیب بیشتر است. در چنین شرایطی، پزشک از روشهای جایگزین مانند اکو TTE پیشرفته یا MRI قلب استفاده میکند تا بدون خطر، اطلاعات لازم را بهدست آورد.
آمادهسازی قبل از تست
برای اکو TTE نیازی به آمادهسازی خاصی نیست؛ فقط کافی است لباس راحت بپوشید تا قفسه سینه در دسترس باشد. میتوانید طبق روال عادی غذا بخورید و داروهای خود را مصرف کنید.
اما برای اکو TEE لازم است ۴ تا ۶ ساعت ناشتا باشید. همچنین در روز انجام تست باید فردی همراه شما باشد، چون بعد از مصرف داروی آرامبخش تا چند ساعت نباید رانندگی کنید. اطلاع دادن در مورد داروها، آلرژیها و سابقه بیماریهای گوارشی به پزشک پیش از تست بسیار مهم است.
نتیجهگیری
حالا میدانید فرق اکو TEE با اکو TTE چیست و هرکدام در چه شرایطی به کار میروند. هر دو روش ابزارهای حیاتی برای بررسی قلب هستند، اما انتخاب نوع مناسب آن به نظر پزشک متخصص قلب بستگی دارد.
در صورت نیاز به راهنمایی، با متخصص قلب و عروق مشورت کنید.