بیماریهای قلبی-عروقی یکی از مهمترین علل مرگ و میر در دنیا به شمار میروند. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، این بیماریها سالانه مسئول بیش از 17 میلیون مرگ در سطح جهان هستند و این تعداد پیشبینی میشود که در آینده افزایش یابد. در ایران نیز بیماریهای قلبی به عنوان دومین علت مرگ شناخته میشوند. در این میان، یکی از مهمترین روشها برای ارزیابی خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، آزمایش “کلسیم اسکور قلب” است. این تست به پزشکان کمک میکند تا میزان رسوب کلسیم در عروق کرونر را بررسی کنند و بر اساس آن، خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را پیشبینی کنند. بنابراین، انجام این تست میتواند گامی موثر در پیشگیری از مشکلات جدی قلبی باشد.
فهرست مطالب
Toggleکلسیم اسکور قلب چیست؟
کلسیم اسکور قلب یک آزمایش تصویربرداری است که با استفاده از سیتیاسکن (CT Scan) انجام میشود و میزان رسوب کلسیم در دیواره عروق کرونر قلب را اندازهگیری میکند. رسوبات کلسیم در این عروق میتوانند نشانهای از بیماری شریانهای کرونری باشند که در مراحل اولیه ممکن است علائم گرفتگی خفیف رگ قلب را ایجاد کند. بیماری شریانهای کرونری معمولاً به دلیل تجمع پلاکهای چربی و کلسیم در دیواره رگها به وجود میآید که این امر میتواند موجب تنگی و انسداد عروق شود. در تست کلسیم اسکور، با استفاده از تصاویر سیتیاسکن، نواحی که رسوبات کلسیم در آنها تجمع یافتهاند شناسایی میشوند.
نتیجه این تست با استفاده از مقیاس Agatston گزارش میشود که مقدار کلسیم موجود در عروق کرونری را اندازهگیری میکند. این مقیاس بر اساس حجم و چگالی کلسیم موجود در عروق به بیمار امتیازی بین 0 تا بیش از 400 اختصاص میدهد. این امتیاز میتواند به پزشک کمک کند تا سطح خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را تعیین کند.
تفسیر نتایج کلسیم اسکور
نتایج کلسیم اسکور قلب به صورت امتیاز از 0 تا بیش از 400 گزارش میشود که هر کدام نشاندهنده سطح مختلفی از خطر ابتلا به بیماریهای قلبی هستند:
امتیاز 0: هیچ کلسیمی در عروق کرونر مشاهده نمیشود و خطر ابتلا به بیماریهای قلبی در کوتاهمدت بسیار کم است.
امتیاز 1-100: میزان کلسیم کم است و خطر ابتلا به بیماری قلبی متوسط است.
امتیاز 101-400: رسوب کلسیم بیشتر است و خطر بیماری قلبی افزایش یافته است.
امتیاز بالای 400: خطر ابتلا به بیماریهای قلبی بسیار بالا است و نیاز به اقدامات درمانی فوری وجود دارد.
در صورتی که امتیاز فرد بالاتر از 100 باشد، به ویژه در افرادی که دارای فاکتورهای خطر دیگری نیز هستند، پزشک ممکن است توصیه کند که فرد اقدامات بیشتری را انجام دهد، مانند تغییر در سبک زندگی یا تجویز داروهای خاص.
چه کسانی باید این تست را انجام دهند؟
افرادی که دارای عوامل خطرزای قلبی هستند باید این تست را انجام دهند. این عوامل شامل سن بالا، سابقه خانوادگی بیماریهای قلبی، دیابت، فشار خون بالا، و سطوح بالای کلسترول میشوند. به ویژه افرادی که بیش از 45 سال سن دارند و در معرض خطر بیماریهای قلبی قرار دارند، باید تحت نظر پزشک این تست را انجام دهند.
پزشکان به طور معمول این تست را برای افرادی که علائم واضح بیماری قلبی ندارند ولی دارای یک یا چند عامل خطر هستند، توصیه میکنند. همچنین، افرادی که برای ارزیابی خطر قلبی خود به دنبال یک روش غیرتهاجمی و دقیقتر از سایر تستها هستند، میتوانند از کلسیم اسکور استفاده کنند.
تفاوت کلسیم اسکور با سایر تستهای قلبی
کلسیم اسکور قلب یک تست تصویربرداری غیرتهاجمی است که برخلاف آنژیوگرافی که یک روش تهاجمی است، به بیمار هیچگونه دردی وارد نمیکند. همچنین، این تست نسبت به اکوکاردیوگرافی که به طور عمده عملکرد قلب را ارزیابی میکند، به طور خاص میزان رسوب کلسیم در عروق را اندازهگیری میکند. از آنجا که رسوب و کلسیفیکاسیون عروق میتواند نشانهای از روند آترواسکلروز سیستمیک باشد و حتی همانطور که در مقاله ارتباط مغز و قلب توضیح داده شده است، ممکن است هم بر کارکرد قلب و هم مغز تاثیر بگذارد، بررسی دقیق وضعیت عروق اهمیت زیادی دارد.
تست ورزش قلب نیز معمولاً برای ارزیابی عملکرد قلب در پاسخ به فعالیت فیزیکی استفاده میشود، در حالی که کلسیم اسکور مستقیماً به بررسی وضعیت عروق کرونری و احتمال وجود پلاکهای چربی و کلسیم میپردازد.
پیشگیری و درمان
یکی از مهمترین گامها در پیشگیری از بیماریهای قلبی، تغییر در سبک زندگی است. رژیم غذایی متعادل، شامل مصرف میوهها، سبزیجات، غلات کامل و کاهش مصرف چربیهای اشباعشده و نمک، میتواند به حفظ سلامت قلب کمک کند. علاوه بر این، علاوه بر این، ورزش منظم برای قلب به بهبود عملکرد قلب و عروق کمک میکند و فشار خون و سطح کلسترول را در حد نرمال نگه میدارد.
کنترل استرس نیز از اهمیت زیادی برخوردار است. روشهای مختلفی از جمله مدیتیشن و یوگا میتواند به کاهش استرس و بهبود سلامت قلب کمک کند. در صورت وجود عوامل خطر مانند فشار خون بالا یا کلسترول بالا، داروهایی مانند استاتینها تجویز میشوند که به کاهش سطح چربی خون و پیشگیری از تشکیل پلاک در عروق کمک میکنند.
همچنین، افراد با امتیاز بالای کلسیم اسکور باید تحت پیگیریهای دورهای قرار بگیرند تا وضعیت عروق کرونری خود را بررسی کنند و از پیشرفت بیماری جلوگیری کنند.
نتیجهگیری
کلسیم اسکور قلب یک ابزار مهم در ارزیابی خطر بیماریهای قلبی است که میتواند به تشخیص زودهنگام بیماریهای قلبی کمک کند. با آگاهی از میزان کلسیم رسوب کرده در عروق کرونری، افراد میتوانند اقدامات پیشگیرانه مناسبی انجام دهند و از بروز مشکلات قلبی جدی جلوگیری کنند. تشخیص به موقع و پیگیری مناسب میتواند زندگی بسیاری از افراد را نجات دهد.
برای انجام کلسیم اسکور قلب و دریافت مشاوره تخصصی در مورد سلامت عروق کرونری خود، میتوانید به بهترین دکتر قلب در شیراز مراجعه کنید و از خدمات تشخیصی پیشرفته بهرهمند شوید.